Toksoplazmoza w ciąży

toxo

Toksoplazmoza jest odzwierzęcą chorobą pasożytniczą spowodowaną zakażeniem pierwotniakiem Toxoplasma gondii. Toksoplazmozą możemy zarazić się głównie przez spożywanie surowego lub źle przygotowanego mięsa, od brudnych warzyw i owoców lub przez kontakt z odchodami zwierząt (głównie kotów). Wiele z nas jest nosicielami choroby, która dla dorosłego człowieka jest niegroźna i zwykle przechodzimy ją bezobjawowo. U osób z obniżoną odpornością toksoplazmoza może objawiać się podobnie jak grypa – bólami stawów, mięśni, gorączką, powiększonymi węzłami chłonnymi.

Toksoplazmoza jest niegroźna dla nas – dorosłych, ale gdy do zakażenia dochodzi w czasie ciąży, jest ona bardzo niebezpieczna dla nienarodzonego dziecka.

Toksoplazmoza – ryzyko zakażenia

Według badań, ok. 0,3 % kobiet zakaża się toksoplazmozą w czasie ciąży. Wraz z wiekiem ciąży ryzyko przekazania dziecku choroby drogą przezłożyskową wzrasta i wynosi w 10 tyg. ciąży 6-8%, zaś w 38 tyg. ciąży nawet 80%. Najwyższe ryzyko zaburzeń rozwoju płodu jest gdy do zakażenia u ciężarnej dojdzie przed 24 tygodniem ciąży i zależy od tego jak szybko choroba zostanie przekazana dziecku. W Polsce średnio 1-2 na 2000 dzieci rodzi się z wrodzoną toksoplazmozą.

Badania w kierunku toksoplazmozy

Podstawowymi badaniami w kierunku toksoplazmozy są przeciwciała IgM i IgG. Te badania są zlecane na samym początku ciąży, lecz jeśli przygotowujesz się do ciąży, możesz wykonać je wcześniej.

Interpretacja wyników serologicznych:

IgM /-/, IgG /+/ – Najlepszy z możliwych wyników. Najprawdopodobniej przeszłaś już chorobę przed ciążą. Dla pewności warto powtórzyć badanie za 2-3 tygodnie.

IgM /+/, IgG /-/  – Prawdopodobnie wynik jest fałszywie dodatni i konieczne będzie powtórzenie badania za 2-3 tygodnie.

IgM /-/, IgG /-/ – Nigdy nie przeszłaś zarażenia toksoplazmozą, musisz stosować profilaktykę, oraz powtarzać badania do końca ciąży, aby mieć pewność, czy nie doszło do zakażenia w trakcie jej trwania.

Jeśli w następnym badaniu kontrolnym wynik będzie pozytywny, należy oznaczyć awidność IgG, włączyć leki do końca ciąży, oraz powtarzać badania co 2-3 tygodnie. Aby sprawdzić, czy doszło do zakażenia płodu, należy wykonać amniopunkcję i badanie na obecność DNA Toxoplasma gondii w płynie owodniowym.

IgM /+/, IgG /+/ – Prawdopodobnie czynne zarażenie. Należy oznaczyć awidność IgG (ocena dojrzałości przeciwciał IgG), powtórzyć badanie po 2-3 tygodniach, wdrożyć leki oraz wykonać amniopunkcję w celu zbadania obecności DNA T. gondii w płynie owodniowym.

Awidność IgG – to ocena dojrzałości przeciwciał IgG.

Jeśli awidność jest wysoka >30% (indeks > 300), a poziom przeciwciał IgG w kolejnej próbce jest podobny do poprzedniej, oznacza to, że do zakażenia nie doszło w ciągu 4 ostatnich miesięcy od pobrania próbki.

Jeśli awidność ma niski indeks, a badaniu kontrolnym poziom przeciwciał IgG znacznie wzrósł, oznacza, że do zarażenia doszło w ciągu ostatnich 2 miesięcy.

Toksoplazmoza – ryzyko dla dziecka

Objawowa toksoplazmoza wrodzona dotyczy 5-10% dzieci. Pierwotne zakażenie toksoplazmozą ciężarnej może powodować:

  • poronienie
  • śmierć wewnątrzmaciczną płodu
  • zgon wewnątrzmaciczny
  • obrzęk płodu
  • wodogłowie
  • małogłowie
  • zwapnienia mózgowe
  • poród przedwczesny
  • hipotrofię
  • zgon po urodzeniu
  • ślepotę (częściową lub całkowitą)
  • głuchotę
  • zaburzenia neurologiczne
  • stany zapalne narządów (wątroby, jelit, mięśnia sercowego)
  • niedorozwój umysłowy

Toksoplazmoza w ciąży – co dalej?

Kiedy rozpoznane jest zakażenie toksoplazmozą, należy rozpocząć leczenie, które wygląda różnie – zależnie od czasu zarażenia pierwotniakiem. Kobieta ciężarna stosuje chemioprofilaktykę – leki, które zmniejszają ryzyko przedostania się T. gondii przez łożysko do dziecka.

Do końca ciąży konieczne będzie monitorowanie płodu w badaniu USG.

Między 18 a 21 tygodniem ciąży wykonywana jest amniopunkcja w celu pobrania płynu owodniowego do badania, aby potwierdzić bądź wykluczyć zakażenie płodu.

Jeśli doszło do zakażenia dziecka, to będzie ono badane oraz objęte leczeniem od razu po narodzeniu. Będzie również pod opieką specjalistyczną – okulista, neurolog, audiolog, psycholog.

Jak zapobiegać zarażeniu toksoplazmozą?

  • unikać spożywania surowego mięsa
  • dokładnie myć ręce po przygotowywaniu posiłków mięsnych
  • myć warzywa i owoce
  • unikać przedmiotów, które mogły być zanieczyszczone kocim kałem (kuwety!)
  • zakładać rękawice ochronne do pracy w ogrodzie
  • chronić żywności przed muchami
  • pić przegotowaną wodę i mleko.

Jeśli jeszcze nie przechodziłaś zakażenia toksoplazmozą, aby chronić swoje nienarodzone dziecko pamiętaj o przestrzeganiu zasad higieny oraz regularnym badaniu.

Dołącz do mnie na Facebooku!

Zobacz też:

  • Bardzo dobry rzetelny artykuł na temat toksoplazmozy. W końcu koty nie
    są demonizowane jako niebezpieczne dla ciężarnych. Brawo!