Masa ciała noworodka i niemowlęcia

masa ciałaJedną z pierwszych informacji po porodzie, jaką otrzymują rodzice jest wiadomość o długości oraz masie ciała dziecka. Są to pierwsze pomiary wykonywane przez położną często jeszcze w sali porodowej. Masa noworodka będzie kontrolowana każdego dnia pobytu w szpitalu, co będzie dla nas informacją, czy dziecko po porodzie prawidłowo najpierw traci, a później przybiera na wadze. Dzięki temu możemy również wstępnie ocenić przebieg laktacji. Zdarza się, że to waga noworodka jest naszą wyrocznią jeśli czekamy na wypis ze szpitala. Lekarz neonatolog musi mieć pewność, że wszystko jest w porządku. Dlatego, jeśli noworodek ma problemy z przybieraniem na wadze, wtedy należy zastanowić się, jaka jest tego przyczyna i rozwiązać problem, aby bezpiecznie wypisać dziecko wraz z mamą do domu.

Spadek masy urodzeniowej

Każde dziecko po porodzie ma ubytek masy ciała. Jest to związane głównie z utratą wody (mocz), oddaniem smółki – pierwszego stolca, zasuszaniem kikuta pępowinowego. Najniższy spadek masy ciała zwykle występuje w 3 dobie życia dziecka. Ubytek masy nie powinien przekraczać 10% masy urodzeniowej. Jednak kiedy wynosi on powyżej 7%, jest to dla nas sygnał, że należy obserwować czujniej takiego noworodka oraz mamę. Możliwe, że jeszcze laktacja nie jest na tyle rozwinięta i dziecko nie może nadrobić straty. Należy również przyjrzeć się technice karmienia i skorygować ewentualne błędy, które mogą wpływać na skuteczność karmienia piersią.

Pamiętajmy, że spadek masy urodzeniowej to fizjologia, dlatego nie należy się martwić na zapas. Aby dziecko jak najszybciej nadrobiło, należy często przystawiać je do piersi, to pobudzi laktację. Fizjologiczny spadek masy urodzeniowej nie jest wskazaniem do dokarmiania noworodka.

Procentowy spadek masy ciała wyliczamy ze wzoru:

(masa urodzeniowa – masa aktualna)/masa urodzeniowa x 100%

Przykład: Noworodek urodzony z masą 3300, w 3 dobie waży 3100 g.

3300 g-3100 g = 200 g.

200/3300 = 0,06

0,06 x 100% = 6% ubytku masy ciała

Średnie przyrosty masy ciała noworodka i niemowlęcia

W kolejnych tygodniach i miesiącach życia dziecka, również będziemy kontrolować jego masę ciała. Pozwoli nam to ocenić, czy maluch rozwija się prawidłowo. Średnie przyrosty masy ciała dla dzieci z 50 centyla wynoszą:

0-3 mc. – 26-31 g/dobę

3-6 mc. – 17-18 g/dobę

6-9 mc. – 12-13 g/dobę

9-12 mc – 9 g/dobę

Dzieci z niższych centyli mogą mieć mniejsze przyrosty masy ciała, a dzieci z wyższych centyli zwykle mają większe przyrosty. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że do 3 miesiąca życia dziecka, prawidłowa rozpiętość przyrostu masy ciała waha się między 15 a 40 g/dobę. Średnie przyrosty masy ciała oceniamy odejmując od najnowszej wagi, wagę z ostatniego znanego nam pomiaru masy ciała. Otrzymany wynik dzielimy na ilość dni między pomiarami.

Przykład – noworodek po wypisie ze szpitala ważył w 3 dobie 2900 g. Po tygodniu od wypisu został zważony w przychodni i ważył 3100 g. 

3100-2900= 200 g

200 g/7 dni = 25,8 g/d

Siatki centylowe

Siatki są pomocne w ocenie rozwoju dziecka od pierwszych miesięcy życia do pełnoletności.  U dzieci karmionych piersią, przyrosty masy ciała są zwykle niższe niż u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym, dlatego należy używać siatek dla dzieci karmionych piersią. Należy pamiętać, że nie każde dziecko musi być na 50 centylu. Siatki centylowe mówią nam, że 91% dzieci jest poniżej 91 centyla. 50% dzieci poniżej 50 centyla. Połowa dzieci znajdzie się pomiędzy 25 a 75 centylem.

Około 3 tygodnia życia dziecko osiąga swój centyl, zgodnie z którym powinno się rozwijać. Nagły spadek na siatce centylowej powinien być dla nas sygnałem, że coś się dzieje i należy wtedy skonsultować się z pediatrą.

Kalkulator online

Siatki do druku ze strony WHO

Jak często ważyć dziecko i w jaki sposób to robić?

  • Regularnie, do momentu odzyskania masy urodzeniowej, którą noworodek powinien osiągnąć do 2 tygodnia życia.
  • Nie częściej niż raz na miesiąc do ukończenia przez dziecko 6 miesiąca życia.
  • Co 2 miesiące w drugim półroczu
  • Co trzy miesiące powyżej 1 roku życia

Zwykle około 5-6 miesiąca życia dziecko powinno podwoić masę urodzeniową, a około 12 miesiąca życia potroić.

Niemowlę ważymy na wadze przeznaczonej dla niemowląt. Kładziemy na nią pieluszkę tetrową, tarujemy, kładziemy nagie dziecko i odczytujemy wynik. Przez cały czas czuwamy nad niemowlęciem, nie zostawiamy go nawet na chwilę samego na wadze.

Test wagowy

W niektórych przypadkach zalecane jest wykonanie testu wagowego noworodka (np. u dzieci chorych, wcześniaków, słabo ssących pierś, z zaburzeniami ssania). Test może potwierdzić, czy dziecko zjada porcję pokarmu, jest ważne przy ewentualnej potrzebie dokarmiania dziecka, do wyliczenia dawki. Jest to pomocne dla doradcy laktacyjnego lub pediatry. Noworodek jest ważony przed karmieniem – w ubranku, oraz bezpośrednio po karmieniu. Po akcie karmienia możemy ocenić ile dziecko zjadło na porcję. 1 g = 1 ml. Jednak należy pamiętać, że pokarm, jego kaloryczność zmienia się w ciągu dnia, więc test wagowy należy traktować orientacyjnie.

Dołącz do mnie na Facebooku!

Zobacz też:

  • Ninja Mama

    Nie ma co przesadzać z chronicznym pomiarem dziecka. Jest wiele czynników, które wpływają na przyrost masy ciała dziecka. Niski przyrost wagi dziecka może być wskazaniem do dalszych badań takich jak poziom żelaza, badanie moczu pod kątem bakterii etc. Dodatkowo duże znaczenie ma indywidualne cechy małego bobaska. Do niedawna siatki centyle były tworzone pod dzieci karmione mlekiem modyfikowanym. Przy karmieniu piersią przyrost może być lekko mniejszy od opisanego.