Badania obrazowe w czasie ciąży i karmienia piersią

Badania obrazowe

USG, RTG, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa – te badania często wzbudzają wątpliwości wśród przyszłych i młodych mam. Czy możemy je wykonywać podczas ciąży lub karmienia piersią? Mam nadzieję, że ten wpis rozwieje Twoje wątpliwości!

Badania obrazowe w czasie ciąży

USG – jest nieinwazyjnym badaniem pierwszego wyboru u kobiet w ciąży. Do wykonania USG wykorzystywane są ultradźwięki. Nie udowodniono szkodliwości badania USG dla rozwijającego się dziecka w łonie mamy. Badanie USG pomaga w ocenie planowanego terminu porodu,  rozwoju dziecka w czasie ciąży, łożyska. Jest również świetnym i bezpiecznym badaniem diagnostycznym jeśli chodzi o inne narządy mamy w czasie ciąży, jeśli ta ma jakieś dolegliwości. Na przykład badanie USG pozwoli nam ocenić pęcherzyk żółciowy/nerki pod kątem kamicy kiedy pojawia się ból, żyły i tętnice dzięki dopplerowi możemy zbadać aby potwierdzić bądź wykluczyć zakrzepicę. Możemy wykonywać echo serca u mamy z problemami kardiologicznymi.

RTG oraz tomografia komputerowa (CT) – badania wykorzystujące promieniowanie X. Tego badania nie należy wykonywać u kobiet w ciąży. Co więcej, kobiety aktywne seksualnie nie powinny mieć wykonywanego RTG po 10 dniu cyklu, ze względu na prawdopodobieństwo bycia w ciąży. Promieniowanie rentgenowskie jest w 99% pochłaniane przez ciało, więc nie jest obojętne dla naszego organizmu. Dla płodu może okazać się bardzo dużym zagrożeniem, ponieważ ma wpływ na kształtowanie się jego organów. Szczególnie niebezpieczne jest wykonywanie badania w pierwszym trymestrze ciąży.

Zwykle badanie RTG zamieniane jest na inne, bezpieczniejsze badanie w czasie ciąży (USG, MRI), jednak czasami niezbędne jest wykonanie tego badania (np. u stomatologa). Zawsze w takim przypadku lekarz musi być poinformowany o ciąży, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia płodu. Dawka promieniowania jest wtedy ustawiona na minimalną, a brzuch i miednica ciężarnej okrywane są specjalnym ołowianym fartuchem, aby zapewnić bezpieczeństwo nienarodzonemu dziecku.

Z tych samych powodów nie wykonuje się u kobiet ciężarnych tomografii komputerowej.

MRI

Nie udowodniono negatywnego wpływu rezonansu magnetycznego na kobietę ciężarną oraz jej dziecko, natomiast nadal badaniem pierwszego wyboru jest USG. Jeśli wynik USG nie daje jednoznacznej odpowiedzi, należy przed podjęciem badania rezonansem skonsultować się z ginekologiem-położnikiem, szczególnie, jeśli do badania konieczne będzie podanie kontrastu. Badanie z kontrastem podaje się w ostateczności, ponieważ przenika przez barierę łożyskową i może kumulować się w organizmie dziecka. Zwykle unika się przeprowadzenia badania w pierwszym trymestrze ciąży.

Scyntygrafia

Scyntygrafia jest badaniem wykorzystującym niewielkie dawki izotopów promieniotwórczych, dlatego wykonywanie go w czasie ciąży jest niewskazane.

Badania obrazowe w czasie karmienia piersią

USG

Badanie ultrasonograficzne w czasie karmienia piersią jest oczywiście bezpieczne i nie wpływa na laktację. Należy pamiętać, że karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania USG piersi. Każda z nas co roku powinna mieć wykonane badanie ultrasonograficzne i zachęcam do tego, abyś nie odkładała badania na czas po zakończeniu karmienia.

RTG i tomografia komputerowa (CT)

Można wykonywać badanie RTG w okresie karmienia piersią i nie trzeba robić przerwy w karmieniu po badaniu. Dawka promieniowania używana podczas diagnostyki nie wpływa na skład mleka. Jeśli kobieta będzie mieć wykonywaną mammografię, to bezpośrednio przed badaniem należy odciągnąć całkowicie mleko z piersi, aby zminimalizować ból podczas badania, oraz poprawić jakość wyniku badania.

Podawanie podczas badania RTG środka kontrastującego również nie jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią. Niektóre środki cieniujące nie przenikają zupełnie do mleka, a inne w nieznacznej ilości, jednak ich okres półtrwania jest krótki, więc uznawane są jako bezpieczne.

Podczas tomografii komputerowej wykorzystywana jest większa dawka promieniowania rentgenowskiego, jednak nie stanowi to przeciwwskazania w karmieniu piersią. Podczas CT często stosowane są jodowe środki kontrastowe, lecz u zdrowego człowieka już po 2 h następuje ich połowiczna eliminacja, a po 24 godzinach w 98% są usuwane z organizmu. W nieoznaczalnej ilości przenikają do pokarmu matki i według wytycznych European Society of Urogenital Radiology, matki nie muszą przerywać karmienia piersią po przyjęciu jodowych środków kontrastowych.

MRI

Rezonans magnetyczny jest bezpiecznym badaniem podczas karmienia piersią, nawet jeśli podawany jest kontrast, nie ma przeciwwskazania do karmienia dziecka.

Badanie scyntygraficzne

Ze względu na podawane izotopy, konieczne jest czasowe przerwanie karmienia piersią. Czas przerwy będzie zależny od podanego izotopu oraz badanego narządu. Waha się od 30 godzin do 40,5 dni. Przed badaniem warto zgromadzić dużą ilość pokarmu dla dziecka na czas przerwy, a po badaniu należy odciągać pokarm regularnie w celu utrzymania laktacji. Odciągnięty pokarm należy wylewać. Aby wiedzieć kiedy można bezpiecznie powrócić do karmienia piersią, należy sprawdzić czas karencji w aktualnych źródłach popartych piśmiennictwem.

Dołącz do mnie na Facebooku!

Zobacz też: